تیر
۱۰

نژاد مردم بختياري


بختياريها كي هستند؟ وازكجاآمده اند؟ كُرزن مي گويد بختياريها كرد هستندويا از بقاياي كلن هاي يوناني هستند  كه هنگام رفتن اسكندرازمراجعت به كشورخودسرباززدندودر قارة آسياباقيماندنداوبراي اثبات فرضيه خود مي گويد كه رقص بختياريها بيشتر به يوناني شباهت دارد او همچنين از خود مي پرسدآيااينان ترك ، سامي ياكردهستند ؟ او مي گويد باتوجه به واژه باكتريا احتمال ميرود كه اينان بيش از آنكه به اقوام ايراني تعلق داشته باشند ،  متعلق به اقوام باكترياباشندكه بيشتر به اروپاييهاشباهت دارند چرا كه واژه بختياري شباهت زيادي به كلمه باكتريا دارد.ولي با پژوهش هايي كه شده است هيچ يك از اين فرضيه ها ثابت نشده است .

بختيارها دررابطه با اصل ونسبشان داراي افسانه ها وروايات متعددي هستند بعضي ها براين باورندكه بختياريها از نژاد جواناني هستندكه ازجورضحاك به كوه ها متواري شدند . ضحاك همان كسي است كه بنا برروايت وافسانه هاي ايراني دومار برروي كتف هايش روئيده بود وبراي تسكين درد اومي بايست آن دو مارازمغز سر جوانان تغذيه مي شدند.

بنا به گفته هرودوت بختياريهااز نژاد قديم ايراني هستندكه ازكوه هاي آرارات وقفقاز به سوي مغرب حركت كردند عده اي به جنوب رود جيحون (بلخ ) رسيدندوچون اراضي آنها را خوب ووسيع وبلامنازعه يافتند دركنار نهر آبي كه دهازناميده مي شد مسكن گزيدند كه بعدها اين محل را بخت آر ناميدند. اين قوم چون از سمت خاوربه باختر آمدند همسايگان آنان را باختريان مي گفتند.در زمان تسلط يونانيان به ايران آنجا را باكتريها، بلخ را باكترا ورود دهاز را باكتروس ناميدند.

اماآنچه هست اين است كه بختباريها داراي تشكيلات خاص خودوحكومت هاي محلي بوده اند وگه گاه درجنگها ولشكركشي هاي پادشاهان بزرگ ايراني نامي از اين مردم برده شده است .

مردم اين منطقه ايراني الاصل اند ازهرگونه اختلاط وآميزش با نژادهاي غير ايراني مصون مانده اند درمعرض تهاجم تمدنهاي مختلف كشورگشايان وفاتحان بيگانه قرارنگرفته اند.

جان لوريمرشرق شناس دركتاب لهجه شناسي بختياري مي نويسدازلحاظ فكري وصبعي واز نقطه نظرعادات همه گونه دليل دردست است كه معتقد شويم بختياريها ازلحاظ نژاد، ايراني وكاملاً اصيل هستند وبا پناهگاههاي كوهستاني كه داشته اند نژادآنها از حمله اعراب مصون مانده وبه خوبي معلوم مي شود كه بختياريهاي امروز، فرزندان همان نياكاني هستندكه آن سرزمين را ازقرنهاپيش دراختيارخود داشته اند زبانشان به زبان پهلوي عهدساسانيان نزديك است واز واژه هاي تركي وعربي بهره نمي گيردلباس زنانشان شباهت بسياري به لباس زنان زردشتي دوره ساسانيان دارد.

 

دنباله را بخوانید





تیر
۱۰

حماسه خون


بنام خداوند حماسه وسلحشور

شیر سلحشور بختیاری علیمراد خان ممیوند از ایل بزرگ ممیوند یکی از نه ایل تا نه باب قوم کهن تبار آنزان پارس بختیاری ، که توانسته به همراه یاران وهمتباران بختیاری تحت فرمان خویش در سپاه نادری ، در تمام جنگ و جدال هائی که با دول مختلف در زمان نادر شاه افشار بوقوع پیوسته بود حماسه ها آفریده وبا اردوی سلحشور بختیاری دشمنان سرزمین کهن ایران زمین را به هراس افکند متاسفانه دلاوری های او مورد حسادت و کینه توزی های مشاوران و سرداران غیر بختیاری نادری قرارگرفته تا جائیکه به ناروا وبا افترائی ناجوانمرادانه مبنی بر سوء استفاده از غنایم جنگی در نبرد با سپاه عثمانی ، چهره ی این سردار دلاور را در پیشگاه نادری سیاه جلو داده وپادشاه هم بی هیچ بررسی و کنکاشی بجای دادن خلعت ومدال شجاعت به این سردار بزرگ با پذیرفتن گفته های ناروای حسودان موجبات قهری جدائی اورا از سپاه وسرداری نادری فراهم نموده واین سردار بختیاری که خدمات صادقانه و از جان گذشتگی خود و همتبارانش را بدینگونه پاسخ گرفته بود به دیار دلاوران همیشه تاریخ یعنی سرزمین باختی زیبا ((بختیاری)) با پرچم های همیشه برافراشته بازگشته وسراز اطاعت نادری پیچانید ودر سه جنگ تمام عیار سپاهان بیشمار نادری را در کوهساران همیشه سرافراز بختیاری منهدم ساخته ودر جنگچهارم که آخرین جنگ نادرشاه افشار با قوم بختیاری بشمار میرود ودر این جنگ و لشکر کشی که نادر شاه خود رهبری وفرماندهی را عهده دار بود واز چهار سو ودر چهار جبهه به دیار سرفرازان حمله ور گردیده ولی با گذشت چند ماه محاصره نتوانسته بود کوچکترین خللی به اردوی علیمراد خان برساند و نومیدانه در خیال بازگشت به خراسان بود که از سوی مشاوران تفرقه انگیز خویش ترغیب گردید تا از نیروی نامرعی ولی زهرآگین وغم انگیز جدائی هفت لنگ و چهار لنگ که اسلاف او صفویان نیز به خوبی از ثمره خبیثه آن بهره مند شده بودند ، استفاده نماید وبهمین جهت توانست در طول یکماه با تهدید و تطمیع و وعده وعید های فراوان و رشوه ها ی کلان سران وریش سفیدان هفت لنگ وچهار لنگ را از شیر ممیوند جدا نموده ودر این زمان و هنگامه بود که بار دیگر اختاپوس سیاه جدائی هفت وچهار چهره کریه وشوم خویش را در میان قوم سلحشور بختیاری به نمایش گذاشت وسردار دلاور ناگهان در بلندای قله قارون خود را تنهای تنها در کنار مادر پیر وهمسر و دخترانش دید ودریافت که بار دیگر فرمانروایان مستبدبرای عقب رفت قوم بختیاری، از نقشه شوم میرزا رابرت شرلی افسر سازمان جاسوسی استعمار انگلیس که به عنوان فریب کارانه مالیات ، قوم یکپارچه بختیاری را به دو شاخه هفت لنگ وچهار لنگ تقسیم نموده وبه فرمان شاه عباس صفوی ، این نقشه شوم وسیاه و خونبار وجدائی زا، با نام مالیات گیری از قوم بختیاری رایج گردیده ، استفاده وبهره برداری نموده اند و به یقین پی برد که دیگراردوئی در کنار او جمع نخواهد شد ومی بایست جسم خویش را آماده برخورد با لبه های تیز شمشیر جلادان نادری نماید و بنایراین بر آن شد تا همسر جوان و دخترانش را تشویق به انتخاب راه افتخار انگیز مرگ در نیکنامی نماید تا با ننگ کنیزی اسارت به زندگی خفت بار ادامه ندهند .

 

دنباله را بخوانید





تیر
۰۶

اندیکا در یک نگاه


 

حسین چراغیان- مسجد سلیمان

 شهرستان اندیکا بین ۴۹ درجه و ۵۳ دقیقه تا ۴۹ درجه و ۵۲ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و بین ۳۱ درجه و ۴۳ دقیقه تا ۳۲ درجه و ۳۹ دقیقه عرض شمالی از خط استوا در حاشیه شرقی اسـتان خوزستان واقع گردیده است. نـزدیکترین شهرستان به اندیکا از نـقطه صـفر مـرزی کـه “پل گدار لندر” می باشد تا مسجد سلیمان فاصله ای به طول ۲۵ کیلو متر دارد. همچنین فاصله این شهرستان تا تهران ۹۱۲ کیلومتر و از نقطه صفر مرزی یعنی “دره گچی” سد شهید عباسپور تا شهرستان ایذه ۲۸ کیلومتر و از بنه وار تا شهرستان لالی ۳۵ کیلومتر است. به عبارتی دیگر اندیکا از سوی شرق به شهرستان ایذه و از شمال غرب به شهرستان لالی و از جانب شمال به سر دشت دزفول و از طرف شمال و شمال شرق به استان چهارمحال و بختیاری از سوی جنوب و جنوب غرب به شهرستان مسجدسلیمان محدود گردیده است. مساحت شهرستان اندیکا ۲۳۳۶ کیلومتر مربع و ارتفاع آن از سطح دریا بین ۷۰۰ الی ۸۰۰ متر است. تعداد آبادی های اندیکا ۵۶۸ و جمعیت آن برابر آمار غیر رسمی تا سال ۱۳۸۸ بالغ بر ۷۵۰۰۰ نفر برآورد شده است. مردم اندیکا به لحاظ بافت روستائی و عشایری از آداب و رسوم خاص خود پیروی   می کنند. زندگی سنتی آنها بر اساس نظام اجتماعی ایلی و طایفه ای استوار است و بخاطر بافت طبیعی و جغرافیایی منطقه از شیوه معیشت دامداری و کشاورزی و کوچ روی تبعیت می کنند.

صنایع دستی و تولیدات آن عبارت اند از: قالی، قالیچه، چوقا، جاجیم، گلیم، سیاه چادر.

اندیکا بهاری زود رس اما سرسبز و پر طراوت دارد که از اوایل اسفند ماه آغاز می گردد و از اوایل خرداد ماه هوای بهاری به تدریج جای خود را به گرما می دهد. اندیکا از مناطق کوهستانی و دنباله کوههای بختیاری محسوب می شود که شامل مناطق مرتفع، دره های عمیق و دشتهای کوچک که شیب زمینهای آن به سوی جلگه خوزستان کشیده شده است.

مهمترین ارتفاعات آن عبارت اند از: کوه لَندر، چیتُک، شو، تلخدان، اُدیو، دلا، مُنار، فِچ، دِمه، تاراز، لیله ، کینو….. مرتفع ترین آنها کینو یا کینوح(۱) با ارتفاع ۳۷۱۰ متر که آنرا بام خوزستان نامیده اند. بلندترین قله این کوه  ” بَرد مَه” نام دارد وجه تسمیه برد مَه (سنگ ماه) این است که قله آن حتی در شبهای تاریک و بدون مهتاب هم نورانی است.

رودخانه کارون از قسمتهای غربی شهرستان ایذه در منطقه کارتا در محلی به نام امامزاده سلطان ابراهیم به دریاچه و سد شهید عباسپور  (رضا شاه سابق) وارد می شود و بعد از خروج ازنیروگاه در حاشیه شمال شرق اندیکا به سمت جنوب جریان می یابد. بر روی رودخانه کارون دو سد مهم شهید عباسپور و گدارلَندر مسجد سلیمان قرار دارد.

دنباله را بخوانید





تیر
۰۶

بختیاری ها و شاهنامه